یادداشت های یک محمد

بعد از پسته چینی هر از چند گاهی از کلمه ی پسته چینی تو توییتام استفاده میکردم. یه روز یکی از دوستان مجازی دایرکت زد که این پسته چینی دقیقا چه جور پسته ایه؟ ، به کدوم پسته ها میگن چینی؟  اینجا بود که فهمیدم چقدر این مملکت بزرگه و فهمیدم که احتمالا هیچ یک از هموطنان تا حالا چیزی از توییت های من نفهمیدن. به دوستمون عرض کردم این چینی از مصدر چیدنه یعنی چیدن پسته از درخت. این شد که تصمیم گرفتم مطلبی با این عنوان بنویسم که البته پیشنهاد دوست حقیقی و مجازیم مناسب بودن این موضوع رو تایید کرد.

از اونجایی که دوستانی از سراسر ایران بازدیدکننده ی این بلاگ هستند شاید لازم باشه که اول از همه در مورد پسته بیشتر توضیح بدم :

پسته (pistachio) با نام علمی ( (Pistacaدر واقع هسته ی میوه ی درخت پسته است که میوه ی اون دور ریخته میشه .

پسته انواع مختلفی داره مثل فندقی ( اوحدی) ، کله قوچی ، اکبری ، احمد آقایی ، بادامی و … که در بازارهای جهانی  مورد اول رو با عنوان round ، مورد دوم رو با عنوان jumbo و سه مورد آخر رو با نام مشترک long میشناسن . پسته ی فندقی گرد و ریزه ، کله قوچی زیاد گرد نیست و لب هاش برگشته و درشته ، اکبری و احمدآقایی و بادامی هم که کشیده هستند با تفاوت در سایز و کشیدگی و رنگ .همچنین پسته ای که زودتر از موعد ازدرخت چیده میشه برای تولید مغز سبز یا مغز کال استفاده میکنن که در تولید شیرینی ،  بستنی و کره پسته و …کاربرد داره و محصول گرون قیمتی هم هست.

پسته به عنوان یک ماده غذایی گیاهی و نیرو بخش و درمان کننده بسیاری از بیماری ها مورد استفاده قرار می گیرد.

فواید پسته  : هرچند همشهریای محترم بنده خاصیت پسته و بسیاری محصولات کشاورزی دیگه رو در یک مورد خلاصه میکنن ولی پسته خواص زیادی داره.

- پسته در مقایسه با دیگر آجیل ها، مقدار کمی کالری دارد. بدون کلسترول می باشد و دارای مقدار کمی چربی اشباع می باشد. چربی یک منبع انرژی می باشد و کمک به جذب ویتامین های A, E, D و K می کند. پس پسته از آن جایی که دارای چربی می باشد، این امر مهم را نیز انجام می دهد.

۲- یکی از بهترین منابع پروتئین گیاهی می باشد.

۳- پسته از آنجایی که دارای مقدار زیادی چربی غیراشباع و پروتئین می باشد، لذا نباید بیشتر از ۱۸ گرم در هفته مصرف شود.

۴- پسته دارای مقدار زیادی فیبر می باشد. فیبر به هضم مواد غذایی کمک می کند، کلسترول و قند خون را تنظیم می کند.

۵- پسته در بین گروه آجیل ها، یکی از بهترین منابع پتاسیم می باشد. پتاسیم ۱ عدد پسته برابر پتاسیم ۱ عدد پرتقال است. مقدار پتاسیم در ۲ عدد پسته بیشتر از ۱ عدد موز می باشد. پتاسیم موجود در پسته، به تعادل مایعات بدن کمک می کند، ضربان قلب را تنظیم می کند و برای کاهش فشار خون نیز بسیار مفید می باشد.

۶- همچنین دارای فسفر می باشد و در ساخت استخوان ها و دندان ها شرکت می کند، جلوی خستگی و ضعف را می گیرد و برای تقویت عضلات بدن مفید می باشد.

۷- پسته، مقداری منیزیم نیز دارد که منیزیم یکی از مهم ترین عناصر معدنی برای تبدیل غذا به انرژی می باشد، ضربان قلب را تنظیم می کند واز گرفتگی عضلات جلوگیری می کند.

۸- آهن در پسته، برای سرگیجه، خستگی، رنگ پریدگی و کم خونی مفید است.

۹- روی برای تقویت پوست، مو و ناخن بسیار مهم است.

۱۰- پسته دارای ویتامین های B6 ، B1 و E می باشد. ویتامین B6 کمک به سوخت و ساز پروتئین می کند و در جذب مواد غذایی نیز نقش دارد. ویتامین B1 باعث افزایش انرژی، تقویت سلول های عصبی و متعادل کردن اشتها می شود.

۱۱- در بین آجیل ها، پسته دارای بیشترین آنتی اکسیدان می باشد. همان طورکه می دانید ویتامین E جزو گروه آنتی اکسیدان ها می باشد و تقویت سیستم ایمنی بدن، سلامت چشم و جلوگیری از خستگی و استرس و نیز جلوگیری از تخریب سلول ها را بر عهده دارد.

۱۲- پسته نیز مانند دیگر دانه ها، از بیماری های قلبی جلوگیری می کند. به خاطر وجود چربی های غیر اشباع، می تواند مقدار کلسترول خون را پایین بیاورد.

۱۳- پسته باعث عملکرد درست مغز می شود و شخص را آرام می کند.

۱۴- این آجیل می تواند جلوی پیشرفت بیماری های مزمن از قبیل سرطان را بگیرد.

۱۵- مطالعات نشان داده است؛ پسته می تواند مقدار کلسترول خوب خون(HDL) را بالا ببرد و درعین حال مقدارکلسترول بد خون(LDL ) و تری گلیسیرید را پایین بیاورد.

۱۶- پودر پسته، درمان کننده دندان درد می باشد.

۱۷- پسته تغییری در فشار خون و افزایش وزن انجام نمی دهد. اما به خاطر کاری بالایی که دارد، به عنوان یک میان وعده پرکالری شمرده می شود و نباید زیاد مصرف شود.

برای کاهش نمک و چربی در رژیم غذایی، باید از خوردن پسته بو داده و شور خودداری کنید.

لازم به ذکر است که، ۲۸ گرم پسته، بیشتر از ۱۰ درصد نیاز بدن به فیبر غذایی، ویتامینB6، ویتامین B1، منیزیم و فسفر را تامین می کند.

میگن  درخت پسته اولین بار در ترکیه و ایران یافت شد و خب طبق معمول احتمالا ما تا چند سال دیگه که رتبه ی اول تولید این محصول رو به کشور دوست و غیر همسایه واگذار کردیم اعلام میکنیم که پسته مال ما بوده و اینا . در حال حاضر ایران با تولید نزدیک به سیصد هزار تن پسته ( البته امسال تولید ایران حدود نصف این مقدار بوده) در سال مقام اول و آمریکا با تولید کمتر از صدو پنجاه هزار تن مقام دوم رو داره . البته باید بگم که تعدادی از تولید کنندگان پسته در آمریکا از همشهریای رفسنجانیمون هستند و اینکه پسته آمریکا که میتونید تصویرشو اینجا ببینید از لحاظ طعم و رنگ با پسته ی ایران متفاوته و البته نسبت به پسته ایران با هوشمندی بیشتری وارد بازار بین المللی میشه .

پسته ایران که قسمت عمده ی اون در استان کرمان و عمدتا در شهرستان رفسنجان و باز هم عمدتا در بخشهای انار، کشکوئیه و نوق تولید میشه تقریبا اوائل مهرماه وارد بازار میشه . در ایران به جز استان کرمان در استانهای خراسان ، یزد، اصفهان ، سمنان، قم، قزوین پسته تولید میشه که هر ساله زود تر از همه پسته ی فیض آباد در اطراف مشهد وارد بازار میشه و البته این شانسو داره که از خلاء موجود در بازار به نفع خودش استفاده کنه و بعد از اون پسته ی دامغان و سمنان و … و در آخرین مرحله پسته ی رفسنجان وارد بازار میشه که البته این تاخیر چند دلیل داره که حوصله ندارم بگم.  پس این پسته ی تازه ای که اواخر شهریور و اوایل مهر بصورت تازه در میوه فروشی ها و یا روی وانت ها به فروش میرسه پسته ی رفسنجان نیست .

خب بگذریم ، کاشت و تولید پسته با سختیهای زیادی همراهه که کشاورز باید در طول هفت، هشت سال یا بیشتر این مشکلات رو تحمل کنه تا به برداشت محصول یا همون پسته چینی برسه.

شاید هوای اول پاییز برای خیلی یادآور روز اول مدرسه باشه ولی این هوا مردم شهر ما رو به یاد پسته چینی میندازه .  کشاورزان پسته از مدتی قبل از شروع پسته چینی خودشون رو برای این کار آماده میکنن . افرادی که خارج از کشورن کم کم میان، اونایی که تهران یا شهر دیگه هستند هم تشریف میارن، شهر نشینا هم کم کم بار و بندیل و میبندن و همگی به روستا نشینان که استثنائا جمعیتشون در رفسنجان از شهر نشینا بیشتره  ملحق میشن . معمولا تمام افراد خانواده در انجام این کار کمک میکنن.

پسته چینی از دو بخش اصلی تشکیل شده : اول چیدن محصول ازدرخت و انتقال اون به ضبط پسته ، دوم ضبط پسته یا همون فراوری پسته که عبارت است از عملیاتی که طی اون پسته تازه به پسته ی خشک تبدیل میشه . ضبط پسته جاییه که در اون پسته ی تازه رو بعد از جدا کردن پوست و شستشو و جداسازی پسته ی پوک و … خشک میکنن تا آماده ی فروش بشه .

کشاورزان جزء که زمین کمتری دارند معمولا خودشون با کمک خانواده و در مواردی با کمک یکی دو کارگر مرحله اول رو انجام میدن ، کشاورزانی که زمین بیشتری دارند این کار رو با کمک تعداد کارگر بیشتری انجام میدن و خودشون یا مباشرشون به سرپرستی کار کارگران می پردازن که این کار اگر بخواد درست انجام بشه از کار کارگرا سخت تره. در این مرحله خوشه های پسته رو با دست از درخت جدا میکنن و روی چادرشبی که زیر درخت پهن کردن میریزند و بعد که چادر شب پر شد اونو داخل وانت یا کامیون یا تراکتور میریزن . کارگران افغانی و همچنین کارگرانی از استان سیستان و بلوچستان قسمت عمده ی کارگران پسته چینی رو تشکیل میدن. در مرحله ی اول نیروی انسانی حرف اول رو میزنه .

و اما مرحله دوم ، بعد از اینکه پسته چیده شد به ضبط انتقال داده میشه ، کشاورزان جزء معمولا کار فراوری محصول رو با دست و ماشین آلات مختصر انجام میدن ولی کشاورزای عمده تقریبا تمام کارها رو با استفاده از دستگاههای مختلف که پشت سر هم نصب شدند انجام میدن ، البته یه جاهایی به نام ترمینال ضبط پسته هستش که اگر کسی نخواسته باشه روی خرید ماشین آلات و وسایل ضبط سرمایه گذاری کنه میتونه با پرداخت مبلغی به ازای هر کیلو پسته ی تازه محصول خودش رو خشک شده و آماده تحویل بگیره.

روش کار ماشین آلات فراوری پسته تقریبا یکسانه و معمولا به این ترتیبه : اول پسته ی تر توسط کارگر و یا بالابر برقی داخل ماشین چرخ پسته پوست کن میشه که ما اختصارا به اون چرخ میگیم ، چرخ پوست تازه ی پسته رو جدا میکنه و پوست رو از سمتی و پسته رو از سمت دیگه خارج میکنه ، بعد مراحل شستشو ، نخاله گیری و پوک گیری انجام میشه که پسته های پوک و بدون مغز رو جدا میکنه ، البته این کار میتونه در جای دیگه ای هم انجام بشه ، بعد پسته وارد نم گیر میشه که با حرارت رطوبت پسته رو میگیره و اونو تقریبا خشک میکنه ، بعد از اون ( یا قبل از اون) گو از داخل پسته جدا میشه ، گو پسته ایه که بدلیل اینکه کامل نرسیده پوستش جدا نشده، این کار رو یه دستگاه با استوانه ی فلزی و صیقلی  که با سرعت میچرخه انجام میده ، در حین انجام همین کارا پسته های خیلی ریز یا همون نخودو هم جدا میشن ، بعد دو حالت داره ، یا پسته میره تو خشک کن و خشک میشه و تموم، یا اونو پهن میکنن رو میدون تا با نور آفتاب خشک بشه که یکی دو روز طول میکشه ، بعد میتونن با استفاده از دستگاه جالب دیگه پسته ی خندان رو از پسته ی دهن بست جدا کنن . باید عرض کنم که همه ی این دستگاه ها توسط مبتکرین رفسنجانی  اختراع  شدن و در حال حاضر هم تولید میشن . البته فلسفه ی حاکم بر عملکرد این دستگاهها عموما فلسفه ی پوکایوکه هست که در ژاپن معرفی شد ولی صنعتگرایی که این ماشین آلات رو ساختن شاید اسم پوکایوکه رو هم نشنیده بودن.

در طول مدت پسته چینی انواع و اقسام مامورین سازمانها ، ادارات ، نهاد ها و ارگانهای دولتی و غیر دولتی و ان جی او ها به استثنای دیپلماتهای خارجی و همچنین مسئولین کشوری و لشکری با لباس شخصی و نظام همه و همه به نوبه ی خود حضور خودشون رو اعلام میکنن و خب آدم باید بنده ی خدا رو راضی نگه داره دیگه . همچنین سادات قلابی هم که همگی از یک شهر خاص که اسم نمیبرم تشریف میارن و سهم خودشون رو طلب میکنن و خب اگه ندی نفرین و اینا ( که خود بنده با در آوردن شناسنا مه ی یکی از اینا از جلدش و خوندن صفحه ی توضیحاتش مچش رو گرفتم) . البته یه عده ای هم تحت عنوان لولی مراجعه میکنن که البته اگه بهشون پسته بدی میتونی سیخ کبابی یا شبیه به اون رو از خورجینشون برداری و خب اگرم بر نداری اشکالی نداره چون حداقلش اینه که نه با استفاده از موقعیت دولتیشون تو رو مجبور به این کار کردن و نه اینکه اسم خودشون رو به دروغ سید گذاشتن ، و اینکه اگر به اینا پسته ندی شاید حضرت حافظ ناراحت بشه .

خلاصه این که این کار هر روز انجام میشه تا اینکه آخرین دونه ی پسته از درخت چیده میشه و کشاورزان پسته محصولشون رو در انبار میذارن و هر کدوم بنا به وضعیت مالیشون برای فروشش اقدام میکنن. حالاست که همه منتظر میمونن ببینن که این شرکت( که میتونست منحصرا قطب پسته ی ایران رو در دست داشته باشه و در بازار جهانی حرف اول رو بزنه) و اون شرکت (که هنوز نیومده از چشم مردم افتاده و با وجود پشتوانه ی قوی دولتی نتونسته کاری رو از پیش ببره) چه قیمتی رو برای خرید پسته اعلام میکنن ، که البته معلوم میشه که بدلیل اینکه امسال نتونستن وام بگیرن قادر به خرید پسته نیستن و حالا بماند که وامهایی که قبلا گرفته بودن رو چرا هنوز پس ندادن که دوباره بهشون وام بدن. اینجاست که بعضی تجار نسبتا محترم تهرانی از جمله جناب عسکراولادی ( البته من کاری به سیستم کاری ایشون در سطح بین المللی ندارم!) جفتک و وارو زنان وارد نظریه پردازی در بازار پسته میشن و قیمتها رو قابل رقابت با بازار خارجی نمیبینن و تنها راه چاره رو در کاهش قیمت محصول میبینن و کسی نیست که اینجا بگوید زرشک!

خلاصه به هر ضرب و زوری که شده پسته ها به فروش میرسه و گردونه همینطور میچرخه  ولی کاش کسی بود که مانع از دست رفتن این محصول که ارز آورترین صادرات غیر نفتی ایران هست میشد تا پنجاه سال دیگه مجبور نباشیم تو هر شهری یه بزرگراه بسازیم و اسمشو بذاریم بزرگراه پسته ی ایران. البته بنده ی حقیر یک راه که فکر میکنم تنها راه عملی نجات این محصول هست رو شناسایی کردم و دو سالی هستش که ذهن بنده رو به خودش مشغول کرده ولی نمیگم چون کسی برای انجامش نیست.

برچسب: رفسنجان, پسته
تحت دسته جدی, خزعبلات | دنبالک | RSS نظرات | نظر شما

قبلی: ۲۰۱۲
بعدی: گفت و گو آیین درویشی نبود ، ورنه با تو ماجراها داشتیم